ISSN : 1300-2945
eISSN : 1308-9889
Özet - Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde ilk Temas: Diyarbakır İlinde Çalışan Pediatrist ve Birinci Basamak Hekimlerinin Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
Yeliz Balca Kaya

Yeliz Balca Kaya, Department of Child and Adolescent Psychiatry, Malatya Training and Research Hospital, Malatya, Türkiye e-mail: balcayeliz@gmail.com

First Contact in The Diagnosis Process of Autism Spectrum Disorder: Comparison of The Knowledge Levels of Pediatricians and Primary Care Physicians Working in The Province of Diyarbakir and Investigation of Influencing Factors     

Abstract

Objective: This study aims to evaluate the knowledge level and clinical approach of pediatricians and primary care physicians who first come into contact with children regarding autism spectrum disorder (ASD).

Methods: This cross-sectional study included 188 physicians who agreed to participate. Data were collected using the Childhood Autism Knowledge Scale for Healthcare Professionals (KCAWH) and a questionnaire containing sociodemographic information. Data were analyzed based on sociodemographic characteristics, ASD knowledge scores, and case referral practices.

Results: The mean total KCAWH score of the participants was found to be 13.85 ± 2.12. There was no statistically significant difference between the total knowledge scores of pediatricians and primary care physicians (p>0.05). A one-way ANOVA test for total knowledge scores across age groups revealed a statistically significant difference (F(2.185) = 3.717; p = 0.026). According to the post-hoc analysis results, the knowledge scores of physicians in the 27-40 age group (14.12 ± 2.17) were found to be significantly higher than those in the 41-50 age group (13.23 ± 1.83) (p = 0.047). Female gender was identified to be the strongest independent factor predicting knowledge level in the regression analysis (p=0.016).

Conclusion: Screening processes, which play an important role in early diagnosis, need to be improved, and physicians need to be supported with practical and routine training.

Keywords: Autism Spectrum Disorder, Early Diagnosis, Primary Care Physician       

Otizm Spektrum Bozukluğu Tanı Sürecinde ilk Temas: Diyarbakır İlinde Çalışan Pediatrist ve Birinci Basamak Hekimlerinin Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, çocuklarla ilk teması kuran pediatrist ve birinci basamak hekimlerinin otizm spektrum bozukluğu (OSB) konusundaki bilgi düzeylerini ve klinik yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Yöntemler: Kesitsel tipteki bu araştırmaya, çalışmaya katılmayı kabul eden 188 hekim dahil edilmiştir. Sağlık çalışanlarında Çocukluk Çağı Otizmi Bilgi Ölçeği (SÇ-OBA) ve sosyodemografik bilgileri içeren bir anket ile veriler toplanmıştır. Veriler; sosyodemografik özellikler, OSB bilgi puanları ve vaka yönlendirme pratikleri üzerinden analiz edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların SÇ-OBA toplam puan ortalaması 13.85 ± 2.12 olarak saptanmıştır. Pediatristler ile birinci basamak hekimlerinin toplam bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Yaş grupları arasında toplam bilgi puanı açısından yapılan tek yönlü ANOVA testinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (F(2, 185) = 3,717; p = 0,026). Post-hoc analiz sonuçlarına göre; 27-40 yaş grubundaki hekimlerin bilgi puanlarının (14.12 ± 2.17), 41-50 yaş grubuna (13.23 ± 1.83) göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p = 0.047). Kadın cinsiyetinin yapılan regresyon analiziyle bilgi düzeyini yordayan en güçlü bağımsız faktör olduğu belirlenmiştir (p=0.016).

Sonuç: Erken tanı için önemli bir yeri olan tarama süreçlerinin iyileştirilmesi ve hekimlerin pratik ve rutin eğitimlerle desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Erken Tanı, Aile Hekimi, Pediatrist.                                  

Dicle Med J  2026; 53 (2): 417-430

Doi: 10.5798/dicletip.1964562 

Cilt 53, Sayı 2 (2026)