Yusuf Gözaçık, School of Physical Education and Sports, Dicle University, Diyarbakır, Türkiye e-mail: yusuf.gozacik@dicle.edu.tr

Orthorexia Nervosa and Exercise Dependence in Male CrossFit Athletes: Behavioral and Health-Related Associations  

Abstract

Aim: The aim of this study was to examine the relationships between orthorexia nervosa tendencies and exercise dependence, including its subdimensions, in male CrossFit athletes, and to investigate how these psychological tendencies are associated with behavioral factors such as smoking status, dietary supplement use, planned meal consumption, and injury history.

Methods: This study was conducted using a correlational research design. The sample consisted of 252 male CrossFit athletes actively training in Diyarbakır, s elected o n a v oluntary basis ( mean a ge: 2 6.92 ± 4 .09 years). D ata w ere c ollected u sing a personal information form, the ORTO-11 Scale, and the Exercise Dependence Scale. ORTO-11 scores were categorized into quartile groups (Q1–Q4), while exercise dependence was classified as risk, dependent, and high-level dependent groups. Statistical analyses included descriptive statistics, chi-square tests, Cramér’s V effect size, and Pearson correlation analysis. The Benjamini–Hochberg procedure was applied to control for multiple comparisons.

Results: The findings indicated that the relationship between orthorexia tendencies and exercise dependence is multidimensional and variable-specific. ORTO-11 scores were negatively and weakly correlated with the “Withdrawal of Individual–Social Needs and Conflict” (r = −0.189, p < 0.01) and “Tolerance Development and Passion” (r = −0.152, p < 0.05) subdimensions of exercise dependence. Significant associations were found between orthorexia and exercise dependence groups and smoking behavior, dietary supplement use, and planned meal consumption (p < 0.05). While injury history was significantly associated with orthorexia tendencies, it was not significantly related to exercise dependence levels.

Conclusion: In conclusion, orthorexia nervosa tendencies and exercise dependence in male CrossFit athletes may be associated with psychological characteristics, nutrition-related behaviors, and lifestyle factors. The findings suggest that the observed associations between orthorexia tendencies and exercise dependence may vary according to specific behavioral and psychological factors rather than reflecting a simple linear relationship. Therefore, comprehensive and interdisciplinary assessment approaches are recommended for the identification and management of orthorexia and exercise dependence risks in athletic populations.

Keywords: Athlete health, eating behaviors, exercise dependence, orthorexia nervosa.                  

Erkek CrossFit Sporcularında Ortoreksiya Nervoza ve Egzersiz Bağımlılığı: Sağlık ve Davranışsal Belirleyiciler

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, CrossFit sporu yapan erkek bireylerde ortoreksiya nervoza eğilimleri ile egzersiz bağımlılığı ve alt boyutları arasındaki ilişkileri incelemek ve bu psikolojik eğilimlerin sigara kullanımı, takviye besin kullanımı, planlı öğün tüketimi ve sakatlık geçmişi gibi davranışsal faktörlerle olan etkileşimlerini ortaya koymaktır.

Yöntemler: Araştırma, ilişkisel tarama (korelasyonel) araştırma modeli ile yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Diyarbakır ilinde aktif olarak CrossFit yapan ve gönüllülük esasına göre seçilen 252 erkek sporcu oluşturmuştur (yaş: 26,92 ± 4,09 yıl). Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, ORTO-11 Ölçeği ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. ORTO-11 puanları çeyrek gruplara (Q1–Q4) ayrılmış, egzersiz bağımlılığı ise risk, bağımlı ve yüksek düzeyde bağımlı gruplar şeklinde sınıflandırılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Ki-kare testi, Cramér’s V etki büyüklüğü ve Pearson korelasyon analizi uygulanmış; çoklu karşılaştırmalar için Benjamini–Hochberg düzeltmesi kullanılmıştır.

Bulgular: Bulgular, ortoreksiya eğilimleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin çok boyutlu ve değişkene özgü olduğunu göstermiştir. ORTO-11 puanları ile egzersiz bağımlılığının “Bireysel-Sosyal İhtiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma” (r = −0,189, p < 0,01) ve “Tolerans Gelişimi ve Tutku” (r = −0,152, p < 0,05) alt boyutları arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sigara kullanımı, takviye besin kullanımı ve planlı öğün tüketimi ile hem ortoreksiya hem de egzersiz bağımlılığı grupları arasında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir (p < 0,05). Sakatlık geçmişi, ortoreksiya eğilimleri ile ilişkili bulunurken, egzersiz bağımlılığı düzeyleri ile anlamlı bir ilişki göstermemiştir.

Sonuç: Sonuç olarak, erkek CrossFit sporcularında ortoreksiya nervoza eğilimleri ve egzersiz bağımlılığı; psikolojik özellikler, beslenme ile ilişkili davranışlar ve yaşam tarzı faktörleriyle ilişkili olabilir. Bulgular, ortoreksiya eğilimleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki gözlenen ilişkilerin basit ve doğrusal bir ilişkiyi yansıtmak yerine, belirli davranışsal ve psikolojik faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, sporcu popülasyonlarında ortoreksiya ve egzersiz bağımlılığı risklerinin belirlenmesi ve yönetilmesi amacıyla kapsamlı ve disiplinler arası değerlendirme yaklaşımlarının kullanılması önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Sporcu sağlığı, yeme davranışları, egzersiz bağımlılığı, ortoreksiya nervoza.                                            

Dicle Med J  2026; 53 (3): 569-583

Doi: 10.5798/dicletip.2036176