Mustafa Altan, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi, Tıbbi Genetik Kliniği Üniversiteler Mahallesi 1604. Cadde No: 9 Çankaya/Ankara, Türkiye Posta Kodu: 06800 e_mail: mustafaltan@gmail.com

Premarital Tarama Programı Kapsamında Değerlendirilen Olgularda Hemoglobinopati Moleküler Spektrumu: Aydın’dan Tek Merkez Deneyimi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, premarital tarama programı kapsamında ileri incelemeye yönlendirilen bireylerde alfa ve beta globin gen varyantları ile yapısal varyant hemoglobinlerin moleküler spektrumunun tanımlanması ve Aydın iline ait bölgesel genetik profilin ortaya konulması amaçlandı.

Yöntemler: Ocak 2008 ile Kasım 2019 tarihleri arasında, evlilik öncesi tarama programı kapsamında ileri değerlendirme için yönlendirilen bireyler arasından dahil edilme kriterlerini karşılayan 366 vakanın verileri retrospektif olarak analiz edildi. Hipokromik mikrositik anemi, normal serum demir parametreleri ve hemoglobin elektroforezi/kromatografisinde anormal bulgular gösteren bireyler çalışmaya dahil edildi. Normal HbA2 düzeyine sahip vakalarda StripAssay yöntemiyle belirlenen alfa globin gen varyantları değerlendirilirken, HbA2 düzeyi %3,5 veya daha yüksek olan veya anormal hemoglobin pikleri olan vakalarda Sanger sekanslama ve MLPA analizleriyle saptanan beta globin gen varyantları değerlendirildi.

Bulgular: Alfa globin geni varyantları açısından değerlendirilen 124 vakada toplam 148 mutant alel tespit edildi; en yaygın varyant 3,7 kb'lık tek gen delesyonuydu. Beta globin geni analizi yapılan 242 vakada ise beş delesyon varyantı da dahil olmak üzere toplam 36 farklı varyant saptandı ve en sık saptanan varyant c.93-21G>A idi. Ayrıca, çoğunlukla β-globin genini içeren toplam 11 farklı varyant hemoglobin tespit edildi. Varyant dağılımı, Ege Bölgesi’nden bildirilen önceki çalışmalarla genel olarak uyum göstermekte olup, bölgesel genetik yapının sürekliliğini desteklemektedir.

Sonuç: Bu çalışma, Aydın ilinde premarital tarama sürecinde ileri incelemeye yönlendirilen bireylerde hemoglobinopatilerin moleküler spektrumunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bölgesel moleküler veriler, taşıyıcılık riskinin değerlendirilmesine ve genetik danışmanlık süreçlerinin desteklenmesine katkı sağlayabilecek niteliktedir.

Anahtar kelimeler: Hemoglobinopatiler, Alfa talasemi, Beta talasemi, Anormal hemoglobinler, Evlilik öncesi tarama               

Molecular Spectrum of Hemoglobinopathies in a Premarital Screening–Referred Cohort: A Single-Center Experience from Aydın

Abstract

Objective: This study aimed to characterize the molecular spectrum of alpha- and beta-globin gene variants and structural hemoglobin variants among individuals referred for further evaluation within the premarital screening program, and to delineate the regional genetic profile of Aydın.

Methods: Data from 366 individuals referred for further evaluation within the premarital screening program between January 2008 and November 2019 were retrospectively analyzed. Individuals with hypochromic microcytic anemia, normal serum iron parameters, and abnormal findings on hemoglobin electrophoresis or chromatography were included. Alpha globin gene variants were evaluated using the StripAssay method in cases with normal HbA2 levels. In cases with HbA2 levels of 3.5% or higher or with abnormal hemoglobin peaks, beta globin gene variants were analyzed by Sanger sequencing and MLPA.

Results: Among 124 cases evaluated for alpha globin gene variants, a total of 148 mutant alleles were identified, with the most common variant being the 3.7 kb single-gene deletion. In 242 cases analyzed for beta globin gene variants, 36 different variants were detected, including five deletional variants, and c.93-21G>A was the most frequent. In addition, 11 different variant hemoglobins were identified, predominantly involving the β-globin gene. The variant distribution is generally consistent with previous studies reported from the Aegean Region and supports the continuity of the regional genetic structure.

Conclusion: This study delineates the molecular spectrum of hemoglobinopathies in individuals referred for further evaluation during premarital screening in Aydın Province and provides regional molecular data that may support carrier risk assessment and genetic counseling.

Keywords: Hemoglobinopathies, Alpha Thalassemia, Beta Thalassemia, Abnormal Hemoglobins, Premarital screening.                                         

Dicle Med J  2026; 53 (2): 521-530

Doi: 10.5798/dicletip.1964855